Συγγενικές σχέσεις-σχέσεις αγάπης-σχέσεις ζωής (ΚΣΕ ΕΥΒΟΪΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2010-2011)

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Β΄ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΜΑΪΟΣ 2011

(Σεμινάριο διάρκειας 96 ωρών)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

1. Τίτλος:  «Συγγενικές σχέσεις-σχέσεις αγάπης-σχέσεις ζωής »

2. Ταυτότητα:
• Δάσκαλος-Δημιουργός:  ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

εκπαιδευτικός ΠΕ70, Δ/ντής του 15^ου Δημοτικού Σχολείου Χαλκίδας

apostgeo@gmail.com

• Γνωστική περιοχή:

Το σενάριο αυτό αφορά στο γνωστικό αντικείμενο της Γλώσσας της ΣΤ΄ τάξης, ενότητα 11  «Συγγενικές σχέσεις».

   Κείμενα:                                     

Συνάντηση Τηλέμαχου- Οδυσσέα

Ώρες με τη μητέρα μου

Πρέπει να φανώ γενναίος

Συμβατότητα με το Α.Π.Σ. και Δ.Ε.Π.Σ.: Το θέμα το οποίο επιλέχθηκε είναι συμβατό με το Α.Π.Σ και το Δ.Ε.Π.Π.Σ εφόσον αποτελεί θέμα ενότητας στο βιβλίο γλώσσας της ΣΤ΄ τάξης Δημοτικού και οι στόχοι που τίθενται άπτονται πλήρως του αναλυτικού προγράμματος  του εν λόγω γνωστικού αντικειμένου.

• Θέμα

Επανάληψη γραμματικών φαινομένων, που οι μαθητές έχουν ήδη διδαχθεί, μέσα από αποσπάσματα αυθεντικών λογοτεχνικών κειμένων.

3. Σκεπτικό της δραστηριότητας
• 3.1 Καινοτομίες

Στο σενάριο θα γίνει χρήση Η/Υ και συγκεκριμένων λογισμικών ανοιχτού και κλειστού τύπου. όπως Τα λογισμικά που θα χρησιμοποιηθούν στο σενάριο είναι λογισμικά που προωθούν από τη μια μεριά την αφομοίωση/απομνημόνευση γνώσεων-εννοιών σύμφωνα με τις συμπεριφοριστικές θεωρίες και από την άλλη την ανάπτυξη της δημιουργικής και κριτικής σκέψης σύμφωνα με τις γνωστικές και κοινωνικοπολιτικές θεωρίες. Τα λογισμικά που θα χρησιμοποιηθούν είναι τα παρακάτω:

Ø  Office word, λογισμικό γενικής χρήσης, επεξεργαστής κειμένου.

Ø  Power Point, λογισμικό παρουσίασης.

Ø  Κλειστό λογισμικό του Π.Ι. για το μάθημα της Γλώσσας Ε΄και ΣΤ΄τάξης

Ø  Explorer, Mozilla Firefox, αξιοποίηση διαδικτύου με τη χρήση των διαφυλλιστών.

Οι Τ.Π.Ε. μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως γνωστικό εργαλείο και να ενισχύσουν τη μαθησιακή διαδικασία, αφού υποστηρίζουν διερευνητικού και ανακαλυπτικού τύπου μαθησιακές καταστάσεις. Οι συγκεκριμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που προτείνονται συμβάλλουν στην καλλιέργεια της δημιουργικής έκφρασης και της κριτικής σκέψης, στην απόκτηση στάσεων και δεξιοτήτων απέναντι σε προβληματικές καταστάσεις. Επίσης γίνεται σύνθεση με άλλες επιστήμες, ενίσχυση ικανότητας λογικών διεργασιών για την επίλυση προβλημάτων, άσκηση στη σαφή διατύπωση νοητικών συμπερασμάτων και στην αξιοποίηση των Τ.Π.Ε.

·         3.2 Προστιθέμενη αξία:

Οι Τ.Π.Ε. προωθούν δραστηριότητες επικοινωνίας και αναζήτησης πληροφοριών. Ο Η/Υ προωθεί τις υπάρχουσες εμπειρίες  των μαθητών, παρέχει νέες καθώς και αυθεντικές εμπειρίες στους μαθητές σχετικά με τη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης, υποστηρίζει την ενσωμάτωση της μάθησης σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα, ενθαρρύνει την έκφραση των απόψεων, των αντιλήψεων και των ιδεών των μαθητών στο πλαίσιο της μαθησιακής διαδικασίας. Επιπλέον προωθεί την εμπέδωση της μάθησης μέσω της κοινωνικής εμπειρίας και αλληλεπίδρασης και ενθαρρύνει χρήσεις πολλαπλών και ταυτόχρονων μορφών αναπαράστασης της πραγματικότητας.

Στο σενάριο αυτό οι ΤΠΕ χρησιμοποιούνται για την αναζήτηση πληροφοριών από το διαδίκτυο, επεξεργασία κειμενικών στοιχείων και για την παραγωγή γραπτού λόγου. Η χρήση των ΤΠΕ στην προκειμένη περίπτωση δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά αφενός να χρησιμοποιήσουν τις βασικές λειτουργίες του λογισμικού επεξεργασίας κειμένου, κι αφετέρου να κατανοήσουν καλύτερα τη δομή και τη λειτουργία της υποτακτικής σύνδεσης (είδη σύνδεσης κύριων προτάσεων με δευτερεύουσες προτάσεις) και της γραπτής αφήγησης (χρόνοι ρημάτων, χρονικές προτάσεις, χρονικοί προσδιορισμοί, χρονική συνέχεια αφηγηματικού κειμένου).

·         3.3 Γνωστικά-διδακτικά προβλήματα

Οι  μαθητές σε μεγάλο βαθμό γνωρίζουν τη χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού. Είναι ικανοί στη χρήση και αξιοποίηση του λογισμικού επεξεργασίας κειμένου Word. Ο δάσκαλος αρκεί να συντονίζει, να κατευθύνει και να παρέχει εξηγήσεις στο χειρισμό των Η/Υ προκειμένου οι μαθητές να ανταποκριθούν στην πορεία διδασκαλίας.

4. Πλαίσιο εφαρμογής

·         4.1 Σε ποιους απευθύνεται:

Το σενάριο απευθύνεται στους μαθητές της ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου

·         4.2 Χρόνος υλοποίησης

Το σενάριο θα ολοκληρωθεί σε 6 διδακτικές ώρες

·         4.3 Χώρος υλοποίησης

Οι μαθητές θα εργαστούν στην αίθουσα πληροφορικής του σχολείου χρησιμοποιώντας τους εγκατεστημένους Η/Υ.

·         4.4 Προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών

Οι μαθητές κατέχουν τις  βασικές δεξιότητες χρήσης του Η/Υ και έχουν εξασκηθεί πάνω στις βασικές λειτουργίες του λογισμικού γενικής χρήσης Word (δημιουργία κειμένου, μορφοποίηση χαρακτήρων και κειμένου, ορθογραφικός και γραμματικός έλεγχος) και είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις δραστηριότητες που θα τους δοθούν.

Ως προς το γνωστικό αντικείμενο οι μαθητές έχουν την ικανότητα κατανόησης κειμένου, του εντοπισμού κι αναγνώρισης εξαρτημένων (δευτερευουσών) προτάσεων, των ειδών σύνδεσης προτάσεων στον προφορικό και γραπτό λόγο, τους χρονικοί προσδιορισμούς.

·         4.5 Απαιτούμενα βοηθητικά υλικά και εργαλεία:

Κατά την πραγματοποίηση του σεναρίου θα χρειαστούν Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές, λογισμικό γενικής χρήσης (Word) λογισμικό παρουσίασης (Power Point), το εξειδικευμένο εκπαιδευτικό λογισμικό στη Γλώσσα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, διαδικτυακές διευθύνσεις, βιντεοπροβολέας, εκτυπωτής, φύλλα εργασίας,. Επίσης θα πρέπει να υπάρχουν βιβλία και λεξικά από τη βιβλιοθήκη του σχολείου.

·         4.6 Κοινωνική ενορχήστρωση της τάξης:

Ο εκπαιδευτικός συντονίζει τη διαδικασία, εμψυχώνει, ενθαρρύνει για συνεργασία, καθοδηγεί τους μαθητές και τους δίνει κίνητρα να εκφράσουν τις απόψεις τους και να αξιολογήσουν τις απόψεις των συμμαθητών τους, ώστε να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη. Η εργασία σε ομάδες ευνοεί την αλληλοβοήθεια, την ανταλλαγή απόψεων και την αυτενεργό διερεύνηση του θέματος. Τα παιδιά χωρίζονται σε τριάδες. Το κάθε μέλος έχει συγκεκριμένο ρόλο στην ομάδα, για παράδειγμα συντονιστής, γραμματέας, σύμβουλος. Οι ρόλοι εναλλάσσονται για να μπορέσουν όλοι οι μαθητές να χρησιμοποιήσουν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η κάθε τριάδα έχει στη διάθεσή της έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή με το εν λόγω λογισμικό εγκατεστημένο, το φύλλο εργασίας αποθηκευμένο με τη μορφή αρχείου του Word και μια δέσμη φωτοτυπιών με θεωρία Γραμματικής κι αντικείμενο μελέτης τις δευτερεύουσες προτάσεις και τους χρονικούς προσδιορισμούς.

 Όλοι οι μαθητές σταδιακά αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, οικοδομούν τη νέα γνώση και μαθαίνουν «πώς να μαθαίνουν».

5. Στόχοι του σεναρίου

Ο βασικός στόχος είναι να αναπτυχθεί η ικανότητα των μαθητών να επικοινωνούν αποτελεσματικά (προφορικά και γραπτά) κατανοώντας και παράγοντας διάφορα είδη λόγου και είδη κειμένων (αφηγηματικά, περιγραφικά κατευθυντικά κτλ.) και μέσα στο πλαίσιο αυτό να γίνει η συνειδητοποίηση του γλωσσικού συστήματος. Τα παραπάνω πραγματώνονται τόσο μέσω της πρόσληψης (κατανόηση-επεξεργασία) διαφόρων ειδών κειμένου, όσο και μέσω της παραγωγής (προφορικά και γραπτά) των αντίστοιχων κάθε φορά ειδών των οποίων έχει γίνει προηγουμένως –στην ίδια ενότητα- επεξεργασία. Στο συγκεκριμένο σενάριο στόχος είναι να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τις ιδιαιτερότητες αφηγηματικών και περιγραφικών κειμένων (χρόνοι ρημάτων, χρονικές προτάσεις, χρονικοί προσδιορισμοί, χρονική συνέχεια αφηγηματικού κειμένου), την υποτακτική σύνδεση και τις δευτερεύουσες (εξαρτημένες) προτάσεις.

·         5.1 Γνωστικοί στόχοι

Ø  Να εμπεδώσουν οι μαθητές την παρατακτική – υποτακτική σύνδεση και τις ασύνδετες προτάσεις

Ø  Να επαναλάβουν γραμματικά φαινόμενα που έχουν ήδη διδαχθεί και επισημαίνονται στη συγκεκριμένη ενότητα: παρατακτική σύνδεση με αντιθετικούς συνδέσμους, εναντιωματικές προτάσεις και λειτουργίες της γενικής πτώσης

Ø  Να μάθουν πώς περιγράφουμε ένα πρόσωπο

·         5.2 Στόχοι σε επίπεδο δεξιοτήτων:

Ø  Να αναπτύξουν δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας.

Ø  Να εντοπίζουν, να επιλέγουν και να οργανώνουν απλές πληροφορίες μέσα από μια ποικιλία πηγών, χρησιμοποιώντας κυρίως την τεχνολογία για να ανακοινώνουν και να παρουσιάζουν τις εργασίες τους.

Ø  Να εξασκούν βασικές λειτουργίες του λογισμικού γενικής χρήσης Word (δημιουργία κειμένου, μορφοποίηση χαρακτήρων και κειμένου, ορθογραφικός και γραμματικός έλεγχος) να μπορούν να καταγράφουν τις σκέψεις τους και να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται  σε δραστηριότητες που τους δίδονται.

·         5.3 Στόχοι σε επίπεδο στάσεων

Ø  Ένας από τους κύριους στόχους που επιζητούμε να πετύχουμε, είναι η ανάπτυξη της συνεργατικότητας, η διευθέτηση των συγκρούσεων και η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των μαθητών προκειμένου να καταλήξουν σε κοινά συμπεράσματα. Επίσης η καλλιέργεια αισθητικού κριτηρίου και η ανάδειξη κλίσεων και δεξιοτήτων.

Ø  Να τονώσουν οι μαθητές/τριες την αυτοπεποίθησή και την αυτοεκτίμησή τους μέσα από δραστηριότητες βασισμένες στη συνεργασία και την ανταλλαγή απόψεων.

Ø  Να έχουν σαφή γνώση και αντίληψη των πρότερων γνώσεων τους και να χρησιμοποιούν αυτό το γνωστικό υπόβαθρο για να οικοδομούν νέες έννοιες.

Ø  Να αναπτύξουν κριτική και δημιουργική σκέψη.

·         5.4 Ως προς τη χρήση των Τ.Π.Ε.

Ø  Να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στον Η/Υ.

Ø  Οι ΤΠΕ μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο κατά τη μαθησιακή διαδικασία στο δημοτικό σχολείο. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν γνωστικό εργαλείο όχι μόνο στη Γλώσσα, αλλά και στα άλλα μαθήματα και να υποστηρίξουν αποτελεσματικά νέες μεθόδους διερευνητικής διδασκαλίας. Επίσης είναι δυνατόν με τη χρήση των ΤΠΕ να υποστηρίξουμε δραστηριότητες έκφρασης, επικοινωνίας, καλλιτεχνικής δημιουργίας και αναζήτησης πληροφοριών. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής προωθεί τις υπάρχουσες εμπειρίες των μαθητών, παρέχει νέες και ενθαρρύνει την έκφραση των απόψεων, των αντιλήψεων, των ιδεών και των νοητικών μοντέλων των μαθητών, προωθεί την εμπέδωση της μάθησης μέσω της κοινωνικής εμπειρίας και αλληλεπίδρασης και ενθαρρύνει χρήσεις πολλαπλών και ταυτόχρονων μορφών αναπαράστασης της πραγματικότητας.

6. Πορεία Διδασκαλίας και Υλοποίηση δραστηριοτήτων

·         6.1 Παρουσίαση ροής-εφαρμογής των δραστηριοτήτων:

1^η  & 2^η  Διδακτική ώρα

Η αφόρμηση γίνεται με την παρουσίαση στους μαθητές διαφόρων εικόνων οι οποίες απεικονίζουν, εικόνες από ευτυχισμένες οικογενειακές στιγμές. Η παρουσίαση γίνεται με τη βοήθεια λογισμικού παρουσίασης Power Point και με χρήση βιντεοπροβολέα. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης γίνονται σχολιασμοί από το δάσκαλο και από τους μαθητές για τις σχέσεις και τους δεσμούς που δημιουργούνται μέσα στην οικογένεια. Επίσης γίνεται λόγος για την ιδιαιτερότητα των σχέσεων μεταξύ γονιών και παιδιών αλλά και μεταξύ των υπόλοιπων συγγενικών προσώπων.

Ακολουθεί η ανάγνωση του ποιήματος Συνάντηση Τηλέμαχου – Οδυσσέα (σελ.83) και ακολουθούν ερωτήσεις επεξεργασίας όπως: Τι γνωρίζετε για τον Τηλέμαχο και τον Οδυσσέα; Γιατί συναντιούνται μετά από πολλά χρόνια; Ποια είναι τα συναισθήματα των δύο ηρώων, πατέρα και γιού; Τι ήταν ο Όμηρος και τι περιγράφει η Οδύσσεια; Κατόπιν και αφού χωριστούν σε τέσσερις ομάδες, καλούνται οι μαθητές να ανοίξουν τους Η/Υ κάνοντας χρήση των διαφυλλιστών  και των μηχανών αναζήτησης να βρουν πληροφορίες από το βικιπαίδεια για τον Οδυσσέα, τον Τηλέμαχο, τον Όμηρο και την Οδύσσεια -αντίστοιχα κάθε ομάδα- και να πουν λίγα λόγια.  Στη συνέχεια ζητάμε από τους μαθητές να κάνουν το Φύλλο Εργασίας 1 που βρίσκεται φάκελο ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στην επιφάνεια εργασίας. Στο τέλος της ώρας ζητάμε από τους μαθητές να βρουν στο σπίτι πληροφορίες και φωτογραφίες από το διαδίκτυο για τη γιορτή της μητέρας και να τις φέρουν στο επόμενο μάθημα.

3^η & 4^η Διδακτική ώρα

Η αφόρμηση γίνεται με την ανάγνωση των  πληροφοριών για τη γιορτή της μητέρας που τους ζητήθηκε να βρουν από το προηγούμενο μάθημα. Στη συνέχεια διαβάζουμε το μάθημα «Ώρες με τη μητέρα μου» στη σελ 84 και κάνουμε λόγο για την άρρηκτη σχέση που υπάρχει μεταξύ μάνας και παιδιού. Αναφέρουμε και σχετικές παροιμίες. Στη συνέχεια αφού λυθούν οι ασκήσεις 1 και 2 του βιβλίου (σελ 85) κάνουμε λόγο για το πώς περιγράφουμε ένα πρόσωπο στην τάξη και οι μαθητές εκτελούν τις ασκήσεις 3 και 6. Αφού συμπληρώσουν την άσκηση 6, ζητάμε να γράψουν στο Word ό,τι συμπλήρωσαν σε μορφή πλέον κειμένου και να το εκτυπώσουν για να το διαβάσουν στο επόμενο μάθημα.

5^η & 6^η Διδακτική ώρα

Η αφόρμηση γίνεται με την ανάγνωση των κειμένων που έγραψαν με τη χρήση του λογισμικού Word και που εκτύπωσαν οι μαθητές την προηγούμενη μέρα. Ακολούθως γίνεται συζήτηση για το αν και ποιοί έχουν πάει κατασκήνωση μόνοι τους και για το τι συναισθήματα ένιωσαν την πρώτη φορά χωρίς τους γονείς τους. Στη συνέχεια γίνεται ανάγνωση του κειμένου «Πρέπει να φανώ γενναίος» της σελ 89 και ακολουθεί η εκτέλεση των εργασιών 1 και 2. Ακολούθως γίνεται χρήση του βιβλίου Γραμματικής σελ (266) και εξήγηση της σύνδεσης προτάσεων ( ασύνδετο σχήμα, παρατακτική και υποτακτική σύνδεση) και λύνεται η άσκηση 3. Στη συνέχεια ζητείται από τους μαθητές να ανοίξουν τους υπολογιστές και από το φάκελο ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ της επιφάνειας εργασίας με τη χρήση του word να κάνουν το 2^ο φύλλο αξιολόγησης. Αφού τελειώσουν γίνεται χρήση του κλειστού λογισμικού του Π.Ι. της γλώσσας Ε΄ και ΣΤ΄τάξης για ανατροφοδότηση και εμπέδωση.

·         6.2 Τα εργαλεία:

Το λογισμικό παρουσίασης Power Point χρησιμοποιείται στην αφόρμηση αλλά και σε όλη τη διάρκεια του μαθήματος.

Με το λογισμικό γενικής χρήσης (Word) δημιουργούνται τα φύλλα εργασίας και καταγράφονται οι πληροφορίες που αντλούνται από το διαδίκτυο.

Η ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια (el.wikipedia) χρησιμοποιείται στην αναζήτηση πληροφοριών.

Το κλειστό λογισμικό του Π.Ι. χρησιμοποιείται για ανατροφοδότηση-αξιολόγηση της διδασκόμενης ύλης.

·         6.3 Οι πηγές:

Τα μέλη της κάθε ομάδας για να πετύχουν αυτά που τους ζητούνται, επισκέπτονται συγκεκριμένους δικτυακούς τόπους (http://wikipedia.org) από όπου μπορούν να αναζητούν τις πληροφορίες που τους χρειάζονται.

7. Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του σεναρίου. Η αξιολόγηση των εργασιών των μαθητών γίνεται αναφορικά με:

·               Την ανάπτυξη πρωτοβουλιών στην εκτέλεση των μαθησιακών έργων

·               Τη  συνεργασία και τη διαμαθητική επικοινωνία που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των ομάδων και της σχολικής τάξης για τη υλοποίηση των δραστηριοτήτων.

·               Την αξιοποίηση διαδικτυακών διευθύνσεων και λογισμικών προκειμένου να συλλέξουν πληροφορίες και να παράγουν υλικό από κείμενα και εικόνες, το οποίο παρουσιάζουν στους συμμαθητές τους.

·               Την ποιότητα της επιχειρηματολογίας και των διαλόγων που αναπτύσσουν προκειμένου να παρουσιάσουν και να υποστηρίξουν τη γνώμη τους.

8. Επέκταση της δραστηριότητας

Οι μαθητές εργάζονται ομαδοσυνεργατικά με το λογισμικό Word δημιουργώντας κείμενα σύμφωνα με το συμπεριφοριστικό μοντέλο.

Ως εργασία επέκτασης και παράλληλα αξιολόγησης της εν λόγω διδακτικής δραστηριότητας, θα μπορούσαμε να ζητήσουμε από τα παιδιά κάθε ομάδας να παραγάγουν ένα αφηγηματικό κείμενο με θέμα δικής τους επιλογής χρησιμοποιώντας το ίδιο λογισμικό εγκατεστημένο στο ίδιο λειτουργικό σύστημα, στη συνέχεια να κάνουν τον ορθογραφικό έλεγχο του κειμένου τους και, τέλος, αφού εντοπίσουν και χρωματίσουν με διαφορετικό χρώμα όλα τα είδη εξαρτημένων προτάσεων που περιλαμβάνει το κείμενό τους, να αντιγράψουν τις εξαρτημένες προτάσεις του κειμένου τους, στο κατάλληλο κελί την καθεμιά, σε κενό πίνακα του φύλλου εργασίας. Επίσης μπορεί για την παραγωγή αφηγηματικού ή περιγραφικού κειμένου να γίνει χρήση του λογισμικού «ιδεοκατασκευές»

9. Βιβλιογραφία

·        Βιβλίο μαθητή, ΣΤ΄ Δημοτικού, Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, 2009, Αθήνα

·        Βιβλίο δασκάλου, ΣΤ΄ Δημοτικού, Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, 2009, Αθήνα

·        Ματσαγγούρας Γ. Ηλίας, Η σχολική τάξη (τόμος Α΄), 2001, Αθήνα

·        Πυργιωτάκης Ε. Ιωάννης, Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη, εκδόσεις Ελληνικά γράμματα,2000, Αθήνα

10. Δικτυογραφία

Δικτυακός τόπος με πολλές πληροφορίες http://wikipedia.org

ΣΧΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (ΚΣΕ ΕΥΒΟΪΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2010-2011)

      

 ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ  ΣΤ΄ ΤΑΞΗΣ

         « ΣΧΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ»

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΑΚΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π.Ε.

ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΣ : ΝΙΚΟΣ ΣΤΑΜΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΟΥ 2^ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΧΑΛΚΙΔΑΣ

ΧΑΛΚΙΔΑ  ΙΟΥΝΙΟΣ   2011

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών στη Χρήση των ΤΠΕ στη   Διδακτική Πράξη 2010-1011: Κ.Ε.Κ. «Ευβοϊκή Ανάπτυξη» Κωδ. Προγράμματος 1512

Α. ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. ΤΙΤΛΟΣ: 3

2. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. 3

3. ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. 3

4. ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. 4

5. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ. 5

6. ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 6

7. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. 10

8. ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. 10

9. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ. 10

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

1. ΤΙΤΛΟΣ:

Γεωμετρικά σχήματα – Πολύγωνα: «Σχήματα της φύσης και του ανθρώπου».

2. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

   ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: Στάμου Νίκος

    ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Το περιεχόμενο του διδακτικού σεναρίου αναφέρεται στα Μαθηματικά  της ΣΤ΄ τάξης.

 

  Ενότητα : « Γεωμετρία »

   Μάθημα 56 : « Γεωμετρικά σχήματα - Πολύγωνα »

 Είναι συμβατό με το σχολικό αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, καθώς το συγκεκριμένο μάθημα αποτελεί θέμα ενότητας στο βιβλίο Μαθηματικών της ΣΤ΄ τάξης και οι στόχοι που παρουσιάζονται περιγράφονται στο αναλυτικό πρόγραμμα. 

3. ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

 ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

 

  Κατά τη διάρκεια του διδακτικού σεναρίου θα χρησιμοποιηθούν ηλεκτρονικοί υπολογιστές, διαδίκτυο, λογισμικό γενικής χρήσης (PowerPoint, Word ,MS Paint) και ειδικής χρήσης ( Mickrowords pro, Revelation Natural Art  ). Με τη χρήση των Τ.Π.Ε. το συγκεκριμένο κεφάλαιο των Μαθηματικών  θα παρουσιαστεί με μια διαφορετική προσέγγιση από αυτή του σχολικού βιβλίου θα γίνει πιο ελκυστικό και τα παιδιά θα αναπτύξουν  τη δημιουργική τους σκέψη . Εξάλλου οι Τ.Π.Ε. μπορούν να βοηθήσουν  τη δημιουργική φαντασία των παιδιών αφού:

·        υποστηρίζουν την κατασκευή γνώσης μέσω της αναπαραγωγής των ιδεών των μαθητών

·        υποστηρίζουν την αναζήτηση, εξερεύνηση και διερεύνηση για πρόσβαση σε δυναμική πληροφορία και σύγκριση καταστάσεων και εκδοχών

·        υποστηρίζουν τη μάθηση μέσω ενεργειών παρέχοντας ένα ασφαλές και ελεγχόμενο περιβάλλον εργασίας .

ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ

   

   Οι Τ.Π.Ε μέσα από τις δραστηριότητες που θα εκτελεστούν δίνουν τη δυνατότητα στα παιδιά να γνωρίσουν τα βασικά γεωμετρικά σχήματα μ’ ένα διαφορετικό τρόπο προσέγγισης .    Έτσι θα εμπεδώσουν τη μάθηση μέσα από ένα ρεαλιστικό περιβάλλον, ενθαρρύνοντας την έκφραση των απόψεων και των αντιλήψεων τους.  Με τον τρόπο αυτό γίνεται μετάβαση από το δασκαλοκεντρικό χαρακτήρα της διάλεξης, στο μαθητοκεντρικό μοντέλο της διερευνητικής μάθησης.

ΓΝΩΣΤΙΚΑ-ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

  

   Το κυριότερο γνωστικό πρόβλημα είναι η εξοικείωση των μαθητών με τα εργαλεία των Τ.Π.Ε. και κυρίως με τα Mickrowords pro, Revelation Natural Art . Προϋπόθεση βέβαια για όλα τα προηγούμενα γνωστικά εργαλεία είναι ορισμένες βασικές τεχνικές δεξιότητες από το δάσκαλο και τους μαθητές. Αυτές οι προϋποθέσεις υπάρχουν, καθώς το σχολειό μας έχει ενταχθεί στο νέο πρόγραμμα σπουδών και οι μαθητές διδάσκονται δυο (2) φορές την εβδομάδα το μάθημα της πληροφορικής, τόσο στο εργαστήριο, όσο και στην τάξη μέσω του κινητού εργαστηριού «Laptops 80». Ο δάσκαλος συντονίζει και κατευθύνει τους μαθητές όπου υπάρχει πρόβλημα, βοηθώντας και υποστηρίζοντας τα παιδιά τόσο σε  τεχνικής φύσης θέματα, όσο και σε προβλήματα διεκπεραίωσης των ασκήσεων- εργασιών που αναθέτονται στα φύλλα εργασίας.

4. ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

 

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ

   Το σενάριο απευθύνεται στους μαθητές της ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου.

ΧΡΟΝΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

  Το σενάριο θα ολοκληρωθεί σε δύο (2) διδακτικές ώρες .

ΧΩΡΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

   

  Οι μαθητές θα εργαστούν στον οικείο χώρο της τάξης τους, αφού η αίθουσα είναι συνδεδεμένη με το διαδίκτυο και θα χρησιμοποιήσουν το κινητό εργαστήριο πληροφορικής καθώς και τον προτζέκτορα.

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

·        Να αναγνωρίζουν ( διαισθητικά ή με τη χρήση γεωμετρικών οργάνων ή πλέγματος ) βασικά γεωμετρικά σχήματα (τρίγωνο, τετράγωνο, ορθογώνιο παραλληλόγραμμο , τραπέζιο ).

·        Να χειρίζονται τον κανόνα ( χάρακα ) ως όργανο χάραξης και μέτρησης μήκους.

·        Να συνεργάζονται σε ομάδες των δύο ατόμων για την επίτευξη μιας δραστηριότητας.

  

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

  

   Για την υλοποίηση του σεναρίου θα χρειαστούμε τον βίντεο-προβολέα σε συνδυασμό με τον Η/Υ της τάξης και το μαγνητικό πίνακα. Οι μαθητές θα χρησιμοποιήσουν το κινητό εργαστήριο πληροφορικής (Laptop 80), λογισμικό γενικής και ειδικής χρήσης  διαδικτυακές διευθύνσεις, φύλλο εργασίας, ασύρματο εκτυπωτή .

   Ο δάσκαλος έχει φροντίσει για την εύρυθμη λειτουργία όλων των παραπάνω μέσων, έχει εγκαταστήσει το σχετικό λογισμικό και το φύλλο εργασίας- αξιολόγησης στα Laptops.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ

  

  Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των δυο (2) ατόμων με ένα Laptop η κάθε ομάδα. Αναλαμβάνει ρόλο το κάθε παιδί, όπως χειριστής Η/Υ, εκφωνητής κ.τ.λ. Οι ρόλοι αυτοί εναλλάσσονται. Αυτή η ομαδοσυνεργατικη μέθοδος στηρίζεται στις κοινωνικοπολιτιστίκες θεωρίες του L.Vygotsky και παρέχει πολλά διδακτικά πλεονεκτήματα.

   Ο εκπαιδευτικός έχει ρόλο συντονιστή των ομάδων. Καθοδηγεί όπου χρειάζεται,  λειτουργεί ενισχυτικά, οδηγώντας διακριτικά τη διαδικασία. Όπως είπαμε και σε προηγούμενη ενότητα της παρουσίασης του σεναρίου έχει φροντίσει από πριν, για την ομαλή λειτουργία όλου του υλικού και των μηχανημάτων.

 

5. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

 Κύριος διδακτικός στόχος : Οι μαθητές να μάθουν να αναγνωρίζουν γεωμετρικά σχήματα χρησιμοποιώντας εργαλεία από τις Τ.Π.Ε.

ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ :

·        Να αναγνωρίζουν τα τρίγωνα, τετράγωνα, πλάγια και ορθογώνια     παραλληλόγραμμα, τραπέζια και τα μη κανονικά τετράπλευρα, πεντάγωνα.

·        Να χαράζουν γεωμετρικά σχήματα με τη βοήθεια οργάνων και εργαλείων των Τ.Π.Ε.

ΣΤΟΧΟΙ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ :

·        Να αναπτύξουν δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και δημιουργικότητας μέσα από διάλογο και αναζήτηση.

·        Να αποκτήσουν δεξιότητες συλλογής, οργάνωσης, ανάλυσης και επεξεργασίας υλικού σε σχέση με το συγκεκριμένο κεφάλαιο.

ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Π.Ε

·        Να έρθουν σε επαφή με το περιβάλλον του Η/Υ και να εξοικειωθούν με τη χρήση νέων λογισμικών.

·        Να καταλάβουν πώς μπορεί να συνδυαστεί η παιδαγωγική διάσταση της διδασκαλίας με την τεχνολογία, επιλέγοντας την κατάλληλη πληροφορία.

6. ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

              Παρουσίαση ροής – εφαρμογής δραστηριοτήτων

                            1^η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ

   Α   ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

  Από την επιφάνεια εργασίας του υπολογιστή μας ανοίγουμε το φάκελο «εικόνες» στον οποίο έχουμε τοποθετήσει δημιουργίες  της φύσης και του ανθρώπου που μοιάζουν με γεωμετρικά σχήματα και έχουμε συλλέξει από τη μηχανή της Google.Ζητούμε από τα παιδιά να εντοπίσουν στην κάθε μία γεωμετρικά σχήματα. Αφού περιηγηθούν σε αυτές προβάλλονται με τον προτζέκτορα σε μορφή PowerPoint οι πιο χαρακτηριστικές  και ακολουθεί συζήτηση με ποιο γεωμετρικό σχήμα μοιάζει η κάθε δημιουργία ή ποια σχήματα διακρίνουν.    

 

Β  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Ανοίγουμε στον υπολογιστή μας το πρόγραμμα ζωγραφικής MS Paint.  

Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το  πρόγραμμα Revelation Natural Art ανάλογα με την εξοικείωση που έχουν τα παιδιά. 

Σχεδιάζουμε διάφορα πολύγωνα σε διαφορετικά μεγέθη και τα χρωματίζουμε. Δίνουμε εντολή εκτύπωσης στον ασύρματο εκτυπωτή. Μπορούμε με το υλικό που δημιουργήσαμε να κάνουμε κολάζ φτιάχνοντας διάφορες κατασκευές (σπίτια, σήματα τροχαίας κ.τ.λ.).

Γ  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Ανοίγουμε στον υπολογιστή μας από το υλικό του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου το ΓΕΩΠΙΝΑΚΑ. Ζητούμε από τα παιδιά να επιλέγουν κάθε φορά ένα συγκεκριμένο πολύγωνο και να διακρίνουν τα χαρακτηριστικά του.

                            2η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ

  Α  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Οι μαθητές έχουν πλέον κατανοήσει τον τρόπο ονομασίας των πολυγώνων και τα χαρακτηριστικά αυτών. Είναι πλέον η κατάλληλη ώρα να χρησιμοποιήσουμε το πρόγραμμα MicroWorlds Pro για να κατασκευάσουν τα ίδια τα παιδιά τα δικά τους πολύγωνα. Σε αυτή τη φάση θα φέρνουν από μια κορυφή των πολυγώνων τις διαγώνιους  για να διατυπώσουν το μοτίβο που ακολουθείται κάθε φορά.

Β  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Μετά τη ολοκλήρωση όλων των δραστηριοτήτων ακολουθεί το φύλλο εργασίας το οποίο είναι ήδη εγκατεστημένο στην επιφάνεια εργασίας.

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Word: Με το λογισμικό αυτό απαντάται το φύλλο εργασίας. Είναι μια νέα μέθοδος γραφής για τα παιδία σε επίπεδο ποιότητας απ’ ότι το παραδοσιακό σύστημα (μολύβι, στυλό). Μπορούν να ενσωματώσουν εικόνες, σκίτσα κ.τ.λ. Νιώθουν ότι κάνουν κάτι διαφορετικό και αυτό τα γεμίζει ικανοποίηση.

Micro Words Pro: Λογισμικό σχεδίασης με πολλές επιλογές και ωραία γραφικά.

Revelation Natural Art:  : Λογισμικό  ζωγραφικής με πλήθος εφαρμογών.

PowerPoint: Θα χρησιμοποιηθεί την πρώτη ώρα του σεναρίου με σκοπό την πρώτη επαφή με τη νέα γνώση.  Οι εικόνες που θα παρουσιαστούν είναι δημιουργήματα της φύσης και του ανθρώπου και θα εντοπίσουν τα παιδιά την ομοιότητα με γεωμετρικά σχήματα με ένα ευχάριστο τρόπο.

 

 

 

 

7. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

  Η αξιολόγηση είναι απαραίτητο στοιχείο κάθε διαδικασίας.  Σ’ αυτή τη φάση η αξιολόγηση θα είναι διαμορφωτική, καθώς ο δάσκαλος θα επιβλέπει τη λειτουργία των ομάδων, θα τους παρέχει οδηγίες και θα επιλύει τις απορίες τους σε κάθε βήμα. Αυτονόητο είναι ότι η αξιολόγηση δεν αποβλέπει στο να αξιολογηθούν οι μαθητές, για να πάρουν κάποιο βαθμό, αλλά για να δούμε εάν επιτεύχθηκαν οι στόχοι του σεναρίου, καθώς να δούμε και την παρουσία του εκπαιδευτικού μέσα σ’ αυτή τη διαδικασία.

    Στόχος της αξιολόγησης είναι να επισημανθούν οι αδυναμίες του σεναρίου και να επανέλθουμε με καλύτερη προσπάθεια στη δημιουργία μιας καινούριας δραστηριότητας με μορφή σεναρίου, καθώς ο τρόπος αυτός λειτουργίας είναι καινούργιος και για τον εκπαιδευτικό - δημιουργό αυτού του σεναρίου όσο και για τους μαθητές.

   8. ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

 

   α)Εικαστικά: Εδώ μπορεί να σχεδιάσουν κολλάζ και να κάνουν διάφορες κατασκευές .

   9. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ

Α) Κλιάπης Π.- Κασσώτη Ο. –Οικονόμου Θ. « Μαθηματικά ΣΤ Δημοτικού»

Βιβλίο για το μαθητή ΟΑΕΔΒ 2006 Αθήνα.

Β) Κλιάπης Π.- Κασσώτη Ο. –Οικονόμου Θ. « Μαθηματικά ΣΤ Δημοτικού»

Βιβλίο για το δάσκαλο  ΟΑΕΔΒ 2006 Αθήνα.

Χρήσιμες ιστοσελίδες

www.pi-schools.gr

                                             

                                                   

ΤΟ ΚΛΙΜΑ Ή ΤΟ ΚΛΗΜΑ (ΚΣΕ ΕΥΒΟΪΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2010-2011)

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ 2010-2011

ΚΣΕ ΕΥΒΟΪΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΜΗΤΑΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

1.      ΤΙΤΛΟΣ :

 ΤΟ ΚΛΙΜΑ    Ή      ΤΟ ΚΛΗΜΑ  

2.      ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ :

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ : ΓΙΑΝΝΟΥΧΟΣ ΛΑΜΠΡΟΣ     ΠΕ.70

3.       ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ:

Το σενάριο αυτό αφορά στο γνωστικό αντικείμενο της  Γεωγραφίας Ε΄  τάξης, ενότητα:   Το Φυσικό Περιβάλλον της Ελλάδας , κεφάλαιο: Το κλίμα της Ελλάδας

 Το σενάριο διδασκαλίας είναι συμβατό με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (ΑΠΣ)  και με το διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγραμμάτων σπουδών (ΔΕΠΠΣ). 

4.       ΘΕΜΑ:

Το κλίμα της Ελλάδας

5.      ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Καινοτομίες: Χρήση Η/Υ  και των παρακάτω λογισμικών :Λογισμικό του Π.Ι. ,το Google Earth , Word , Power Point, Excel , (el.wikipedia) .

Οι ΤΠΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως γνωστικό εργαλείο και να ενισχύσουν τη μαθησιακή διαδικασία, αφού υποστηρίζουν διερευνητικού και ανακαλυπτικού τύπου μαθησιακές καταστάσεις. Οι συγκεκριμένες  εκπαιδευτικές δραστηριότητες που προτείνονται συμβάλουν στην καλλιέργεια της δημιουργικής έκφρασης και της κριτικής σκέψης , στην απόκτηση στάσεων και δεξιοτήτων απέναντι σε προβληματικές καταστάσεις. Επίσης γίνεται σύνδεση με άλλες επιστήμες , ενίσχυση ικανότητας λογικών διεργασιών για την επίλυση προβλημάτων, άσκηση στη σαφή διατύπωση νοητικών συμπερασμάτων και την αξιοποίηση των Τ.Π .Ε . Για την οργάνωση της   τάξης προτείνεται το μοντέλο της ομαδοσυνεργατικής και ανακαλυπτικής διδασκαλίας. Οι ομαδοσυνεργατικές και ανακαλυπτικές διδασκαλίες , επιφέρουν θετικά αποτελέσματα , τόσο στη σχολική μάθηση όσο και στη γενικότερη ανάπτυξη του παιδιού, ιδίως στους τομείς της κοινωνικής και γνωστικής ανάπτυξης. Τo  πρώτο  λογισμικό   που προτείνω ανήκει στα λογισμικά κλειστού τύπου. Τα λογισμικά αυτού του τύπου λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό ως υποστηρικτικό υλικό στο υπάρχον αναλυτικό πρόγραμμα. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολύ εύκολα από τους μαθητές  και απαιτούν ελάχιστο χρόνο εκμάθησης. Το λογισμικό του Π.Ι. είναι εγκαταστημένο στους υπολογιστές του σχολείου μας όπως και τα υπόλοιπα. Η χρήση του  Google Earth υποστηρίζει διερευνητικού,  ανακαλυπτικού  και παιγνιώδους τύπου μαθησιακές διεργασίες καθώς επιτρέπει στο μαθητή να «πετάξει» πάνω από χώρες θάλασσες και ηπείρους. Να μετρήσει αποστάσεις και να δει σε ρεαλιστική μορφή τη μορφολογία του εδάφους.    Το διαδίκτυο ως γνωστικό εργαλείο  αξιοποιείται για την κριτική επεξεργασία της πληροφορίας και της ένταξής της στα πλαίσια που θέτουν οι μαθητές και το σενάριο. Οι μαθητές μόνοι τους αναζητούν  και ανακαλύπτουν τις γνώσεις , η δε μάθηση ελέγχεται περισσότερο από τον μαθητή. Το λογισμικό της παρουσίασης επιτρέπει την προετοιμασία και την παρουσίαση εγγράφων τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν κείμενα , εικόνες , βίντεο και ήχο. Πρόκειται για εργαλείο απλό ως προς την εκμάθηση και το χειρισμό , που επιτρέπει τη δημιουργία πολυμεσικών και υπερμεσικών παρουσιάσεων. Τα υπερμέσα συνιστούν δε ισχυρά γνωστικά εργαλεία στη διάθεση του μαθητή για την ενίσχυση των γνωστικών δομών.

Ο επεξεργαστής κειμένου ως εργαλείο διαχείρισης και επεξεργασίας  πληροφοριών

μπορεί  να διευκολύνει την ομαδοσυνεργατική παραγωγή γραπτού λόγου από τους μαθητές ,οι οποίοι πειραματίζονται και καταλήγουν σε δικά τους κείμενα μέσα σε ένα ελκυστικό περιβάλλον που καλλιεργεί την γλωσσική τους έκφραση και δημιουργικότητα. Η ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια θα χρειαστεί για συγκέντρωση πληροφοριών .

Ως  μοντέλο διδασκαλίας προτείνεται η συνεργατική  συμβουλευτική ανακάλυψη στο πλαίσιο της οποίας οι μαθητές με συγκεκριμένα φύλλα εργασίας διερευνούν το διδακτικό υλικό και οικοδομούν συνεργατικά τη νέα γνώση.

Προστιθέμενη αξία :  Οι  Τ. Π. Ε. προωθούν δραστηριότητες επικοινωνίας και αναζήτησης πληροφοριών. Ο Η/Υ προωθεί τις υπάρχουσες εμπειρίες των μαθητών , παρέχει νέες και αυθεντικές εμπειρίες στους μαθητές σχετικά με τη διαδικασία της γνώσης, υποστηρίζει την ενσωμάτωση της μάθησης σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα, ενθαρρύνει την έκφραση απόψεων, των αντιλήψεων και των ιδεών των μαθητών στο πλαίσιο της μαθησιακής διαδικασίας . Επιπλέον , προωθεί την εμπέδωση της μάθησης και ενθαρρύνει χρήσεις πολλαπλών μορφών αναπαράστασης της πραγματικότητας καθώς και την παιγνιώδη διάσταση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Γνωστικά – διδακτικά προβλήματα:  Οι μαθητές σε ικανοποιητικό βαθμό γνωρίζουν τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού  , του επεξεργαστή κειμένου , του προγράμματος δημιουργίας παρουσιάσεων  και έχουν εξοικειωθεί με το Διαδίκτυο  στην αναζήτηση πληροφοριών με την χρήση των μηχανών αναζήτησης.

Δεν γνωρίζουν όμως πολύ καλά τη χρήση του Google Earth γι αυτό και ο δάσκαλος πρέπει να δώσει λεπτομερείς οδηγίες , να συντονίζει και να κατευθύνει τις κινήσεις των μαθητών στο χειρισμό των Η/Υ.

6.       ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

·         Σε ποιους απευθύνεται : Το σενάριο απευθύνεται  σε   μαθητές  της Ε΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου.

·         Χρόνος υλοποίησης :  Το σενάριο θα ολοκληρωθεί σε  4  διδακτικές ώρες.

·         Χώρος υλοποίησης :  Οι μαθητές θα εργαστούν στην αίθουσα των  υπολογιστών .

·         Προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών : Οι προηγούμενες γνώσεις των μαθητών είναι πολύ σημαντικές ώστε να αποτελέσουν πρόσφορο έδαφος για την οικοδόμηση των καινούριων γνώσεων. Οι μαθητές ήδη γνωρίζουν την έννοια του κλίματος και του καιρού. Επίσης έχουν μάθει για την μορφολογία του εδάφους της  Ελλάδας και τον χαρακτηρισμό της Πίνδου ως ραχοκοκαλιά της χώρας. Ακόμη έχουν μάθει να εργάζονται ομαδοσυνεργατικά  αφού μ’ αυτόν τον τρόπο δουλεύουν στην τάξη και στα υπόλοιπα μαθήματα. Τέλος , γνωρίζουν τις βασικές δεξιότητες χρήσης του Η/Υ και είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις δραστηριότητες που θα τους ζητηθούν .

·         Απαιτούμενα βοηθητικά υλικά και εργαλεία : Κατά την πραγματοποίηση του σεναρίου θα χρειαστούν Η/Υ , λογισμικό γενικής χρήσης (word), λογισμικό παρουσίασης  (Power Point),  ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια , εξειδικευμένο εκπαιδευτικό λογισμικό του Π.Ι. ,  Google Earth , διαδικτυακές διευθύνσεις, βιντεοπροβολέας , εκτυπωτής  και σαρωτής , φύλλα εργασίας , χαρτιά και μαρκαδόρους , ψαλίδι. Επίσης πρέπει να υπάρχουν λεξικά από τη βιβλιοθήκη του σχολείου και θεματικοί ή γενικοί χάρτες της Ελλάδας .

·         Κοινωνική ενορχήστρωση της τάξης : Στο εργαστήριο της πληροφορικής  θα χρησιμοποιηθεί η ομαδοσυνεργατική  -  ανακαλυπτική  μέθοδος. Ο εκπαιδευτικός συντονίζει τη διαδικασία  , εμψυχώνει , ενθαρρύνει  για συνεργασία , καθοδηγεί τους μαθητές και τους δίνει κίνητρα να εκφράσουν τις απόψεις τους και να αξιολογήσουν τις απόψεις των συμμαθητών τους , ώστε να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη. Η εργασία σε ομάδες ευνοεί την αλληλοβοήθεια, την ανταλλαγή απόψεων και την αυτενέργεια. Όλοι οι μαθητές σταδιακά αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες , οικοδομούν τη νέα γνώση και μαθαίνουν «πώς να μαθαίνουν». Επίσης ο δάσκαλος έχει φροντίσει για την εύρυθμη και σωστή λειτουργία του εργαστηρίου, έχει προετοιμάσει και μελετήσει τις ιστοσελίδες που θα διερευνηθούν , έχει ετοιμάσει τα φύλλα εργασίας των ομάδων , έχει προβλέψει τυχόν απρόοπτα και απρόσμενες εξελίξεις κατά τη διεξαγωγή του μαθήματος.

7.       ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

Ως  γενικό σκοπό του σεναρίου ορίζουμε την κατανόηση του κλίματος της Ελλάδας με τις ιδιαιτερότητές του.

Οι μαθητές στο τέλος της ενότητας θα πρέπει :

Α. Γνωστικοί στόχοι

Ø  Να αναφέρουν οι μαθητές το κλίμα της Ελλάδας.

Ø  Να εντοπίσουν οι μαθητές σε κλιματικούς χάρτες τις 4 κλιματικές περιοχές –ζώνες της χώρας .

Ø  Να διακρίνουν τα διαφορετικά κλίματα που παρουσιάζονται στις περιοχές της χώρας μας.

Ø  Να βρίσκουν από τι εξαρτάται το κλίμα μιας περιοχής.

Ø  Να διακρίνουν τα χαρακτηριστικά του Μεσογειακού κλίματος.

Β. Στόχοι σε επίπεδο δεξιοτήτων

ü  Να μπορούν να παρατηρούν , να μελετούν και να συμπεραίνουν .

ü  Να καλλιεργήσουν την αναλυτική και συνθετική ικανότητα.

ü  Να αναπτύξουν δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας με στόχο την επίτευξη των προτεινόμενων στόχων.

ü  Να αναπτύξουν την κριτική τους ικανότητα και φαντασία καθώς και τη δημιουργική τους φαντασία.

ü  Να μάθουν να χρησιμοποιούν τους ηλεκτρονικούς χάρτες και το Google Earth.

ü  Να διασκεδάσουν και να χαρούν .

                Γ. Στόχοι σε επίπεδο στάσεων .

      Να τονώσουν την αυτοπεποίθησή τους μέσα από συνεργατικές ομαδικές δραστηριότητες.

      Να εξοικειωθούν  με τη διατύπωση συμπερασμάτων και να αναπτύξουν την κριτική τους ικανότητα.

      Να προβληματιστούν για τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στον τόπο τους και από πού αυτές εξαρτώνται.

        Δ. Ως προς τη χρήση των Τ.Π.Ε.

v  Να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στους Η/Υ  ως εργαλεία άντλησης πληροφοριών

v  Να αναζητούν πληροφορίες στο διαδίκτυο , να τις αξιολογούν να επιλέγουν αυτές που χρειάζονται και να τις αποθηκεύουν.

v  Να εξοικειωθούν με τη χρήση των λογισμικών κλειστού και ανοιχτού τύπου.

v  Να μπορούν να χρησιμοποιούν τον επεξεργαστή κειμένου και της δημιουργίας παρουσιάσεων.

v  Να μπορούν να χρησιμοποιούν το Google Earth  και τους ηλεκτρονικούς χάρτες .

8.        ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

           1^η Διδακτική ώρα

 Η αφόρμηση γίνεται με την παρουσίαση  στους μαθητές ενός βίντεο  που δείχνει την οροσειρά της Πίνδου και πώς αυτή επηρεάζει το κλίμα της χώρας:

Κατόπιν  γίνεται παρουσίαση με τη βοήθεια του Power Point και τη χρήση του βιντεοπροβολέα. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης γίνονται σχολιασμοί από το δάσκαλο και από τα παιδιά  των σημείων που κέντρισαν το ενδιαφέρον τους. Έπειτα ζητείται από τα  παιδιά αφού έρθουν σε επαφή και με το  Google Earth  να κάνουν το  1^ο φύλλο εργασίας.

         2^η Διδακτική ώρα

Στο εργαστήριο της πληροφορικής τα παιδιά αναζητούν πληροφορίες και  εικόνες  στο διαδίκτυο που αφορούν το κλίμα της Ελλάδας , επιλέγουν αυτές που χρειάζονται , τις επεξεργάζονται και φτιάχνουν ένα μικρό κείμενο για το Εύκρατο Μεσογειακό Κλίμα . Αυτό θα είναι το 2^ο φύλλο εργασίας  με θέμα :

«Αναζητώντας  πληροφορίες για το κλίμα της Ελλάδας »

      3^η Διδακτική ώρα

Αφού έχουν συλλέξει και επεξεργαστεί πληροφορίες και εικόνες που αφορούν το κλίμα της Ελλάδας φτιάχνουν τη δική τους παρουσίαση με το λογισμικό των παρουσιάσεων και κατά ομάδα  την παρουσιάζουν στους συμμαθητές τους. Αυτό θα είναι το 3^ο φύλλο εργασίας .Κατόπιν μπαίνουν στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ και παρατηρούν τη μέση θερμοκρασία των πόλεων . Επιλέγουν   μια πόλη της Ελλάδας και βρίσκουν τη μέση θερμοκρασία για κάποιο μήνα του έτους. Αυτό θα είναι το 4^ο φύλλο εργασίας

     4^η Διδακτική ώρα 

        Κατόπιν τους δίνεται το 5^ο φύλλο εργασίας με θέμα «τι έμαθα για Κλίμα της Ελλάδας» .

   Τα εργαλεία :

Το λογισμικό παρουσίασης  και το βίντεο- προσομοιωτής  θα χρησιμοποιηθούν στην αφόρμηση , αλλά και στη συνέχεια από τους ίδιους τους μαθητές  στη διάρκεια του μαθήματος.

Με τον επεξεργαστή κειμένου θα δημιουργηθούν τα φύλλα εργασίας και θα καταγραφούν  οι πληροφορίες που θα αντλήσουν οι μαθητές από το διαδίκτυο και τα κείμενα στα οποία θα καταγράψουν τις απόψεις τους.  Το Google Earth  θα χρησιμοποιηθεί από τους μαθητές ως παιγνιώδη μορφή μάθησης . Η ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια (el.wikipedia) θα χρησιμοποιηθεί στην αναζήτηση πληροφοριών. Το λογισμικό του Π.Ι. θα χρησιμοποιηθεί και στην 4^η ώρα διδασκαλίας ως παιχνίδι αξιολόγησης.

9.       ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η αξιολόγηση γίνεται σ ‘ όλη τη διάρκεια του σεναρίου. Η αξιολόγηση των εργασιών των μαθητών γίνεται σε σχέση με :

1.       Την ανάπτυξη πρωτοβουλιών στην εκτέλεση των μαθησιακών διαδικασιών.

2.       Τη συνεργασία και τη διαμαθητική επικοινωνία  που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των ομάδων .

3.       Την επιτυχία των σκοπών και στόχων.

4.       Την αξιοποίηση διαδικτυακών ιστοσελίδων και λογισμικών προκειμένου να μαζέψουν τις πληροφορίες να τις επεξεργαστούν και να παράξουν υλικό από κείμενα και εικόνες το οποίο και να παρουσιάζουν στην τάξη.

5.       Την ποιότητα της επιχειρηματολογίας και των διαλόγων που αναπτύσσουν προκειμένου να παρουσιάσουν και να υποστηρίξουν τη γνώμη τους.

6.       Την έκφραση των συναισθημάτων τους (ικανοποίησης , δυσκολίας, διασκέδασης , κ.λ.π.) κατά τη διάρκεια του σεναρίου.

10.     ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

  Τα παιδιά μπορούσαν να επεκταθούν και με άλλες δραστηριότητες που θα περιλαμβάνουν :

§  Δημιουργία σταυρόλεξου με το κλίμα της Ελλάδας με τη βοήθεια του προγράμματος  Hot  Potatoes.

§  Δημιουργία κολλάζ σε χαρτόνι εικόνων και φωτογραφιών της Ελλάδας .

§  Δημιουργία ενός μοντέλου του της Πίνδου ή της Ελλάδας με πλαστελίνη  ή άμμο την ώρα των Εικαστικών.

11.    ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ø  Βιβλίο μαθητή και   τετράδιο εργασιών Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού ,Μαθαίνω την Ελλάδα , Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, 2010, Αθήνα

Ø  Βιβλίο δασκάλου Ε΄ Δημοτικού , Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού ,Μαθαίνω  την Ελλάδα, Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, 2009 , Αθήνα

Ø  Ματσαγγούρας Γ.  Ηλίας ,  Η σχολική τάξη (τόμος Α΄) , 2001 , Αθήνα

Ø  Πυργιωτάκης  Ε. Ιωάννης , Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη , εκδόσεις Ελληνικά  γράμματα , 2000 , Αθήνα

12.   ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ

πληροφορίες

Το Κλίμα της Ελλάδας

Κλιματικοί Χάρτες

Μετεωρολογία

Μελτέμι

ΕΜΥ

ΚΛΙΜΑ

Ανθρωπογενές περιβάλλον και κλίμα

Το κλίμα στο μέλλον

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1^ο ΦΥΛΛΟ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ     «Γνωριμία με το πρόγραμμα Google Earth»

1. Ανοίξτε το πρόγραμμα Google Earth  πατώντας το εικονίδιο που θα βρείτε πάνω στην επιφάνεια εργασίας σας. Το πρόγραμμα Google Earth μας δίνει τη δυνατότητα να περιηγηθούμε σε όλο τον κόσμο μέσω δορυφόρου.
2. Κάντε κλικ στα εικονίδια του μενού: Αρχείο, Επεξεργασία, Προβολή, Προσθήκη, Βοήθεια και δείτε τι μπορούμε να κάνουμε με το καθένα από αυτά.

                               

3. Περάστε τον κέρσορα πάνω από τα παρακάτω εικονίδια και διαβάστε τι μπορούμε να κάνουμε με το καθένα από αυτά.

4. 1....

   Η πλοήγηση μπορεί να γίνει με το ποντίκι  ή με τα εικονίδια που βρίσκονται πάνω δεξιά στην οθόνη.

Στα εικονίδια:

2...

1. Δείχνει το Βορρά. Αν πατήσουμε πάνω στο Ν τότε

3...

επαναφέρει το χάρτη στον αρχικό προσανατολισμό.

4..

2. Αλλάζεις τον προσανατολισμό.

3. Αλλάζει τη γωνία από την οποία βλέπουμε την εικόνα.

4. Περιστρέφει την εικόνα.

5.

5. Τα βέλη δηλώνουν την κατεύθυνση στην οποία

θέλουμε να μετακινηθεί η εικόνα.

6. Αλλάζει την κλίμακα(μεγέθυνση, σμίκρυνση).

Με το ποντίκι

Με πατημένο το αριστερό κουμπί του ποντικιού μπορούμε να

κινηθούμε δεξιά αριστερά. Με πατημένο το δεξί κουμπί

6...

αλλάζουμε την κλίμακα του χάρτη. Με πατημένο το μεσαίο

κουμπί μπορούμε να αλλάξουμε οπτική γωνία και να

περιστρέψουμε την εικόνα.

Αν κάνουμε διπλό κλικ σε κάποιο σημείο του χάρτη τότε γίνεται  αυτόματη προήγηση σε αυτό.

5. Στην επιφάνεια του Google Earth και στην αριστερή στήλη πληκτρολογήστε τη λέξη Ελλάδα και πατήστε το κουμπί . Στη συνέχεια πληκτρολογήστε τη λέξη Αθήνα  και πατήστε πάλι το κουμπί.

                               

6. Περιγράψτε τα σύνορα ης Ελλάδας:

Ανατολικά:

Δυτικά:

Βόρεια:

Νότια:

7. Πληκτρολογείστε τη λέξη Τρίκαλα, βρείτε τη διεύθυνση του σχολείου μας(Αγία Ελεούσα)  και  τοποθετήστε μια σήμανση (όνομα και περιγραφή) με το αντίστοιχο κουμπί προσθήκη σήμανσης μέρους.

                               

                

                                προσθήκη σήμανσης

2^ο  ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«Αναζητώντας πληροφορίες για το κλίμα της  Ελλάδας »

1. Στην επιφάνεια εργασίας κάντε δεξί κλικ  και από το μενού που εμφανίζεται επιλέξτε – Δημιουργία – Φάκελος και δώστε του το όνομα «ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ». Μέσα σ’ αυτόν δημιουργήστε έναν υποφάκελο  που θα τον ονομάσετε «εικόνες –πληροφορίες για το κλίμα της Ελλάδας, μέσα στον οποίο θα αποθηκεύσετε εικόνες και πληροφορίες που θα βρείτε στις ιστοσελίδες που θα σας δοθούν (όλες οι ομάδες  για το ίδιο αντικείμενο  ).
2. Γράψτε στον κειμενογράφο ένα μικρό κείμενο ,η κάθε ομάδα για το κλίμα της Ελλάδας ,τις κλιματικές περιοχές και τους παράγοντες που επηρεάζουν το κλίμα με βάση της πληροφορίες που έχετε συλλέξει στο διαδίκτυο.

3^ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«Παρουσιάζοντας  τα κλίμα της Ελλάδας σε Power Point»

Με βάση τις πληροφορίες και τις εικόνες  που συγκέντρωσε η κάθε ομάδα να παρουσιάσει στο Power Point  διαφάνειες με το θέμα που της έχει ανατεθεί και να το δείξει με τη βοήθεια του βιντεοπροβολέα σ’ όλη την τάξη.

4^ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«καταγράφω τη μέση θερμοκρασία και βροχόπτωση »

Ανατρέχοντας στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ καταγράψτε μετά από συνεννόηση με τα μέλη της ομάδας σας τη μέση θερμοκρασία της πόλης που επιλέξατε και τη μέση βροχόπτωση στους παρακάτω πίνακες .

ΜΕΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ …………………………..

ΜΕΣΗ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ……………………………….

5^ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (αξιολόγηση)

Δραστηριότητες

1.  

• Στις παρακάτω προτάσεις γράψε (Σ)  για τις σωστές και (Λ) για τις λάθος .

• Η Ελλάδα έχει κλίμα ηπειρωτικό.                
• Σε κάθε περιοχή της Ελλάδας δεν επικρατούν

οι ίδιες κλιματικές συνθήκες.         

• Το κλίμα της Ελλάδας είναι εύκρατο μεσογειακό.   

Οι κλιματικές συνθήκες μιας περιοχής                                                                             δεν επηρεάζονται από  το υψόμετρό της.          

• Η Δυτική Ελλάδα δέχεται περισσότερες

βροχοπτώσεις ετησίως.

2. Προσπάθησε να εξηγήσεις το ρόλο της οροσειράς της Πίνδου στη διαμόρφωση του κλίματος στον ηπειρωτικό κορμό της Ελλάδας.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3. Μπες στην ιστοσελίδα του Meteo  και κατέγραψε τα παρακάτω στοιχεία των πόλεων

	Θερμοκρασία	Άνεμος	Βροχόπτωση	Γενική κατάσταση
Χαλκίδα
Ιωάννινα
Χίος
Ζάκυνθος
Φλώρινα