Εισηγήσεις σεμιναρίου

https://sites.google.com/site/senariabepipedoy/

Διδακτικός Σχεδιασμός και Τ.Π.Ε.

Παρασκευή, 27 Μαΐου 2011

Ένα απλό ηλεκτρικό κύκλωμα με διακόπτη (ΚΣΕ ΕΥΒΟΪΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2010-2011)


1)   Τίτλος        : « Ένα απλό ηλεκτρικό κύκλωμα με διακόπτη »


2)  Ταυτότητα :                ΦΥΣΙΚΑ  Ε΄
                                                                                          
Δάσκαλος-Δημιουργός : Βαρέλας Δημήτριος

Γνωστική περιοχή: Το σενάριο αυτό αφορά στο γνωστικό αντικείμενο των Φυσικών επιστημών    της  Ε΄   τάξης, ενότητα « ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ»         Μαθήματα ΦΕ4: ΕΝΑ ΑΠΛΟ ΚΥΚΛΩΜΑ  και ΦΕ7: Ο ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ και πιο συγκεκριμένα διαπραγματεύεται την πρακτική αξιοποίηση των ιδιοτήτων του ηλεκτρικού κυκλώματος.
Είναι συμβατό με το σχολικό αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, εφόσον αποτελεί θέμα ενότητας στο βιβλίο των Φυσικών της  Ε΄ τάξης και οι στόχοι που τίθενται άπτονται πλήρως του αναλυτικού προγράμματος των Φυσικών .

Θέμα. :   « Ένα απλό ηλεκτρικό κύκλωμα με διακόπτη » 

3) Σκεπτικό της δραστηριότητας

Καινοτομίες
Η σχεδίαση του παρόντος σεναρίου γίνεται αποκλειστικά με τη χρήση συγκεκριμένων λογισμικών μοντελοποίησης-προσομοίωσης (Phet/Εργαστήριο κατασκευής ηλεκτρικών κυκλωμάτων συνεχούς ρεύματος, Λογισμικό επεξεργασίας κειμένου καθώς και το λογισμικό Hot Potatos)
 Οι Τ.Π.Ε. μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως γνωστικό εργαλείο και να ενισχύσουν τη μαθησιακή διαδικασία, αφού υποστηρίζουν  διερευνητικού και αποκαλυπτικού τύπου μαθησιακές καταστάσεις. Οι  εκπαιδευτικές δραστηριότητες που προτείνονται στην πορεία διδασκαλίας συμβάλλουν στην καλλιέργεια της δημιουργικής έκφρασης και της κριτικής σκέψης. Επίσης, γίνεται σύνδεση των Φυσικών επιστημών με την κοινωνία αφού από τη θεωρία του ηλεκτρισμού περνάμε στην πράξη της καθημερινότητας . Με τον τρόπο αυτό  ενισχύουμε την ικανότητα λογικών διεργασιών για την επίλυση προβλημάτων, επιπλέον ασκούμαστε  στη σαφή διατύπωση νοητικών συμπερασμάτων , αξιοποιώντας με τον καλύτερο τρόπο τις Τ.Π.Ε.

Προστιθέμενη αξία
 Οι Τ.Π.Ε. προωθούν δραστηριότητες επικοινωνίας και αναζήτησης πληροφοριών. Ο Η/Υ προωθεί τις υπάρχουσες εμπειρίες των μαθητών, παρέχει νέες καθώς και αυθεντικές εμπειρίες στους μαθητές σχετικά με τη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης, υποστηρίζει την ενσωμάτωση της μάθησης σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα, ενθαρρύνει την έκφραση των απόψεων, των αντιλήψεων και των ιδεών των μαθητών στο πλαίσιο της μαθησιακής διαδικασίας. Επιπλέον, προωθεί την εμπέδωση της μάθησης και ενθαρρύνει χρήσεις πολλαπλών μορφών αναπαράστασης της πραγματικότητας.

Γνωστικά - διδακτικά προβλήματα
Οι μαθητές σε μεγάλο βαθμό δε γνωρίζουν τη χρήση των συγκεκριμένων  εκπαιδευτικών λογισμικών(προσομοιωτές). Ο δάσκαλος θα πρέπει να συντονίζει, να κατευθύνει τις κινήσεις των μαθητών στο χειρισμό των Η/Υ και να τους δίνει εξηγήσεις για να καταλάβουν και να μπορέσουν να ανταποκριθούν στην πορεία της διδασκαλίας.


4) Πλαίσιο εφαρμογής

Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές της Ε΄ τάξης του Δημοτικού σχολείου.
Θα ολοκληρωθεί σε   4 διδακτικές ώρες και οι μαθητές θα εργαστούν σε 6 ομάδες  στην αίθουσα Η/Υ . Οι πρότερες γνώσεις των μαθητών είναι πολύ σημαντικές ώστε να αποτελέσουν πρόσφορο έδαφος για την οικοδόμηση των νέων γνώσεων. Οι μαθητές γνωρίζουν για το στατικό ηλεκτρισμό , για το πότε ανάβει το λαμπάκι και για τους αγωγούς και μονωτές.  Τέλος γνωρίζουν τις βασικές δεξιότητες χρήσης του Η/Υ και είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις δραστηριότητες που θα τους δοθούν . Κατά την πραγματοποίηση του Σεναρίου θα χρειαστούν Η/Υ , λογισμικό γενικής χρήσης (Word), ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια (el.wikipedia), προτζέκτορας, εκτυπωτής, φύλλα εργασίας, χαρτιά .
Στο εργαστήριο που θα υλοποιηθεί το σενάριο, θα χρησιμοποιηθεί η ομαδοσυνεργατική και η μέθοδος επίλυσης προβλήματος .
Ο Εκπαιδευτικός συντονίζει τη διαδικασία, εμψυχώνει, ενθαρρύνει για συνεργασία, καθοδηγεί τους μαθητές και τους δίνει κίνητρα να εκφράσουν τις απόψεις τους και να αξιολογήσουν τις απόψεις των συμμαθητών τους , ώστε να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη. Η εργασία σε ομάδες ευνοεί την αλληλοβοήθεια, την ανταλλαγή απόψεων και την αυτενεργό διερεύνηση του θέματος . Όλοι οι μαθητές σταδιακά αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, οικοδομούν τη νέα γνώση και μαθαίνουν «πώς να μαθαίνουν».


5)  Στόχοι Σεναρίου

Ειδικότερα οι μαθητές με την ολοκλήρωση της διδασκαλίας θα πρέπει

σε επίπεδο γνωστικών στόχων
α) να διαπιστώνουν πειραματικά τη χρησιμότητα του λαμπτήρα, της μπαταρίας, του διακόπτη και των καλωδίων
β) να αναγνωρίζουν τα σύμβολα για τα στοιχεία του κυκλώματος καθώς και τα σύμβολα για τον κλειστό και ανοιχτό διακόπτη
γ) να διαπιστώνουν πειραματικά το σωστό τρόπο σύνδεσης ενός λαμπτήρα με τους πόλους μιας μπαταρίας
δ) να γνωρίζουν και να αναφέρουν ότι στην σύνδεση σε σειρά, ο διακόπτης μπορεί να τοποθετηθεί οπουδήποτε μέσα στο κύκλωμα .

σε επίπεδο  δεξιοτήτων
α) να συνεργαστούν μεταξύ τους για να πετύχουν ένα κοινό στόχο αναπτύσσοντας προσωπική και συλλογική ευθύνη ως μέλη μιας ομάδας και
β) να αναπτύξουν την επικοινωνία  με τους συμμαθητές τους .

σε επίπεδο στάσεων
α) να τονώσουν την αυτοπεποίθησή τους και την αυτοεκτίμησή τους μέσα από ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες
β) να εξοικειωθούν με τη διατύπωση συμπερασμάτων και να αναπτύξουν την κριτική τους ικανότητα και
γ) να «εκτεθούν» στο κοινό της τάξης τους παρουσιάζοντας τις εργασίες τους ,αποκτώντας τη δυνατότητα προβολής και παρουσίασης της δουλειάς τους .

ως προς τη χρήση των ΤΠΕ
α) να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στον Η.Υ. ως εργαλείο άντλησης πληροφοριών  και
β) να εξοικειωθούν με τη χρήση λογισμικών που θα εμπλακούν σ’ αυτό το σενάριο όπως ο επεξεργαστής κειμένου , λογισμικών μοντελοποίησης-προσομοίωσης καθώς  και το λογισμικό Hot Potatos
γ) να χρησιμοποιούν λογισμικά προσομοίωσης και μοντελοποίησης στον Η/Υ για να κατανοούν έννοιες του ηλεκτρισμού όταν δεν έχουν άμεσα διαθέσιμα αντίστοιχα υλικά για πειραματισμό, λόγω δυσκολίας στην εύρεσή τους ή αυξημένης επικινδυνότητας στη χρήση τους.

 
6)  Πορεία Διδασκαλίας και Υλοποίηση δραστηριοτήτων

1η  και  2η Διδακτική ώρα

Η αφόρμηση γίνεται με την παρουσίαση στους μαθητές βίντεο σχετικό με την κατασκευή ενός απλού ηλεκτρικού κυκλώματος με τη βοήθεια ενός  προτζέκτορα .
Μετά την παρουσίαση γίνεται συζήτηση από τα παιδιά και σχολιασμοί στην κατασκευή του κυκλώματος .
 Στη συνέχεια  ενημερώνουμε τους μαθητές ότι θα κατασκευάσουμε  και εμείς ηλεκτρικό κύκλωμα χρησιμοποιώντας ένα ευχάριστο λογισμικό μοντελοποίησης και προσομοίωσης μεταφρασμένο στα ελληνικά.
Μοιράζουμε το ( 1ο φύλλο εργασίας  ) όπου οι μαθητές βήμα βήμα μαθαίνουν τη λειτουργία του συγκεκριμένου λογισμικού ξεκινώντας από τα βασικά του συστατικά και μετά τους αφήνουμε   να ανακαλύψουν μόνοι τους και άλλες δυνατότητές του.
Μέσα από τη διαδρομή της εκμάθησης του λογισμικού τους δίνεται η ευκαιρία με  υπερσυνδέσεις να μάθουν περισσότερες λεπτομέρειες για τα υλικά κατασκευής ενός ηλεκτρικού κυκλώματος καθώς και κάποια ιστορικά στοιχεία για την εξέλιξη και τις δυνατότητες αυτών των υλικών.
3η  και 4η  Διδακτική ώρα
Η αναγκαιότητα του διακόπτη δίνεται από μια γελοιογραφία στο τετράδιο εργασιών του μαθητή η οποία προβάλλεται στον προτζέκτορα και προκαλεί συζήτηση .Στη συνέχεια προβάλλεται σχετικό βίντεο ηλεκτρικού κυκλώματος με διακόπτη .
Με το ( 2ο φύλλο εργασίας ) οι μαθητές καλούνται να δημιουργήσουν , με τη βοήθεια του προηγούμενου λογισμικού, κυκλώματα με διακόπτη σε ρεαλιστικό περιβάλλον αλλά και σε συμβολικό .
Στη  συνέχεια πρέπει να  πατήσουν εδώ και να εκτελέσουν τη 1η δραστηριότητα παιχνίδι και αμέσως μετά να πατήσουν  εδώ για να εκτελέσουν τη 2η δραστηριότητα παιχνίδι και το σταυρόλεξο.
Τέλος θα μπουν και σε δεύτερο προσομοιωτή με ποιο παιγνιώδη μορφή όπου εκεί θα τους δοθεί η ευκαιρία να δουν και την κίνηση των ηλεκτρονίων μέσα στο ηλεκτρικό κύκλωμα με διακόπτη .


7) Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση γίνεται σε όλη τη διάρκεια του Σεναρίου. Η αξιολόγηση των εργασιών των μαθητών έχει να κάνει με το αν αναπτύσσουν πρωτοβουλίες, αν συνεργάζονται και επικοινωνούν με τις ομάδες και με την τάξη τους για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων, αν αξιοποιούν τις διαδικτυακές διευθύνσεις και λογισμικά προκειμένου να συλλέξουν πληροφορίες και να παράγουν υλικό από κείμενα και εικόνες και από την ποιότητα της επιχειρηματολογίας και των διαλόγων που αναπτύσσουν για να παρουσιάσουν και να υποστηρίξουν τη γνώμη τους.


8) Επέκταση της δραστηριότητας

Το Σενάριο αυτό θα μπορούσε να επεκταθεί σε όλο σχεδόν το κεφάλαιο του Ηλεκτρισμού της Ε τάξης γιατί ο προσομοιωτής που χρησιμοποιείται  μπορεί να καλύψει άνετα τα μαθήματα (αγωγοί και μονωτές του ηλεκτρικού ρεύματος ,σύνδεση σε σειρά και παράλληλη σύνδεση )


9) Βιβλιογραφία
Βιβλίο μαθητή , Φυσικά Ε΄ Δημοτικού, Οργανισμός εκδόσεων Διδακτικών βιβλίων, 2009, Αθήνα
Βιβλίο δασκάλου , Φυσικά Ε΄ Δημοτικού, Οργανισμός εκδόσεων Διδακτικών βιβλίων, 2009, Αθήνα
Τετράδιο εργασιών, Φυσικά Δημοτικού Ερευνώ και ανακαλύπτω, Οργανισμός εκδόσεων Διδακτικών βιβλίων, 2009, Αθήνα
Ματσαγγούρας Γ. Ηλίας, Η σχολική τάξη, (τόμος Α), 2001, Αθήνα
Πυργιωτάκης Ε. Ιωάννης, Εισαγωγή στην Παιδαγωγική  Επιστήμη, εκδόσεις Ελληνικά γράμματα, 2000 , Αθήνα .


10) Δικτιογραφία
 








Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου